“Quyền Lực Của Những Người Vô Danh”: Sống Thật Là Đủ Để Chống Độc Tài

  -  

Giống như không hề ít người nước ta sinh ra sau năm 1975, tôi gồm có trải nghiệm “ma trận” thứ nhất khi bước qua tuổi thiếu hụt niên.

Bạn đang xem: “quyền lực của những người vô danh”: sống thật là đủ để chống độc tài

Đó là lúc đều gì được học tập trên giấy tờ nhà trường, đông đảo gì được fan lớn nhồi nhét vào đầu, và phần nhiều gì đôi mắt thấy tai nghe cùng rất mũi ngửi trọn vẹn chỏi nhau chan chát.

Trong suốt hàng trăm năm, đó là thế giới tôi được biết: nơi gồm lý tưởng cùng sản ngời ngợi, triết học Mác-Lênin thần thánh, dân tộc nước ta vô địch, lịch sử dân tộc đầy hồ hết trang chói lọi, gần như nhà chỉ đạo siêu phàm đáng thờ phụng, quần chúng đâu đâu cũng một lòng tin tưởng đảng, và một tương lai dĩ nhiên như bắp trên tuyến đường tiến lên công ty nghĩa làng hội.

Thế giới đó y hệt như một trò nghịch giả lập trên vi tính: dịu nhàng cùng sảng khoái khi đắm mình trong đó, nhưng hối tiếc và chao hòn đảo khi dứt mắt ngoài màn hình.

Trong nhiều năm trời sau thời điểm rời khỏi ghế công ty trường, tôi vẫn luôn tự hỏi chuyện gì xẩy ra với nước nhà này, vì chưng sao gần như thứ cùng mọi bạn lại tai ngược như vậy, rồi sau này nó đang ra sao.

Tôi mong muốn mình tìm thấy gì đó trong sách, tuy thế đó là 1 trong những hành trình tương đối thất vọng. Phần đa quyển sách “hợp pháp” được lưu giữ hành số đông không không giống mấy so với game giả lập đã học trong trường, bao gồm chăng chúng chỉ với phiên bản nâng cấp nhiều trò hơn. Sách “ngoài luồng” thì quá ít ỏi, và đa phần lại nhắc những mẩu chuyện rất cá nhân khó rất có thể kiểm chứng. Ngay cả khi gật đầu đồng ý đó là thật, mọi lát cắt này vẫn quá rời rốc để hoàn toàn có thể giúp tôi tưởng tượng được nhân loại thực mình đang sống và làm việc rốt cuộc là gì.

Cho cho đến lúc tôi gặp mặt “Quyền lực của các người vô danh”.

Tựa giờ đồng hồ Anh của sách là “The power of the powerless” – quyền lực của phần lớn người không có quyền lực. <1> tuy thế tôi nghĩ đề nghị dịch nó như trên, do quyển sách này nói tới những bạn như tôi: phần lớn kẻ vô danh tiểu tốt mắc kẹt trong một thể chế toàn trị có 1 0 2 trong lịch sử dân tộc nhân loại.

***

Cuốn sách là bài bác xã luận của Václav Havel, một nhà biên kịch Tiệp Khắc, được viết trong thời điểm tháng 10/1978. <2> một năm sau đó, ông bị tổ chức chính quyền bắt bỏ tù vị các vận động cổ xúy nhân quyền. Năm 1983, thoát ra khỏi tù, ông ở lại trong nước và liên tiếp viết kịch. Năm 1989, cách mạng Nhung nổ ra, chính quyền độc tài sụp đổ, ông được bầu làm tổng thống cuối cùng của Tiệp Khắc. Khi Tiệp Khắc bóc tách ra làm cho hai quốc gia độc lập, cùng hòa Séc cùng Slovakia (1992), Havel được thai làm tổng thống thứ nhất của cùng hòa Séc (1993). Sau nhị nhiệm kỳ tổng thống, mang đến năm 2003, Havel trở về với công việc viết kịch cho tới khi ông mất (2011).

*
*
Václav Havel. Ảnh: ods.sk.

Vào thời gian viết “Quyền lực của không ít người vô danh”, Havel có lẽ rằng không thể tưởng tượng ra được chuyện gì sẽ xảy ra với Tiệp Khắc với cả hệ thống xã hội nhà nghĩa 10 năm sau đó. Ông ngay gần như chắc chắn là không thể tưởng tượng điều gì sẽ xẩy ra với bạn dạng thân, ko kể việc làm rõ khả năng bị cơ quan ban ngành thời đó nỗ lực tù.

Trong sách, ông cũng xác minh việc đoán trước tương lai là chuyện bất khả, và phần nào đó vô nghĩa. đồ vật Havel chắc chắn là nhất và có lòng tin gần như không suy chuyển là bản năng sống thật của con fan (living in truth).

Người ta chỉ rất có thể hiểu tầm quan trọng đặc biệt của “sống thật” lúc đặt nó trong bối cảnh của buôn bản hội cộng sản tại Tiệp khắc (hoặc ngẫu nhiên xã hội độc tài toàn trị nào).

Havel sử dụng hình ảnh một người thống trị cửa mặt hàng rau trái để biểu đạt xã hội. Người quản lý treo băng rôn đề chiếc chữ “Vô sản toàn thay giới, hòa hợp lại!” trước cửa ngõ hàng. Anh ta thao tác làm việc ấy như một thao tác phiên bản năng, ngay gần như chắc chắn không suy nghĩ gì về ý nghĩa của nó.

Vô sản toàn quả đât là ai? bởi sao họ đề nghị đoàn kết lại? Làm nạm nào để tất cả đoàn kết? Đoàn kết rồi có tác dụng gì? Chuyện đó tương quan gì tới mình? việc mình treo slogan này lên có tác động gì cho tới nó?

Anh quản lý có lẽ không có nhu cầu đầu tư quan tâm đến nhiều vậy. Anh chỉ biết shop đối diện, kế bên, các văn phòng, công sở, ko kể đường, đâu cũng treo khẩu hiệu tương tự. Anh vẫn không tạm dừng suy tứ khi gặp mặt các khẩu hiệu ở chỗ khác, cũng như khách hàng kẹ tiệm rau quả của anh sẽ không để tâm đến sự tồn tại của băng rôn trước tiệm.

Tất cả mọi fan đều có tác dụng vì… toàn bộ mọi bạn đều làm vậy.

Nó ko khỏi khiến cho tôi liên tưởng tới các băng rôn biểu ngữ treo khắp chỗ ở Việt Nam, với các thông điệp giao diện “Đảng cùng sản việt nam quang vinh muôn năm” hay “Chủ tịch sài gòn sống mãi vào sự nghiệp của chúng ta”.

Vì sao đảng lại từ khen mình quang vinh? Lại còn hy vọng muôn năm? Sự nghiệp của chúng ta là sự nghiệp gì? vày sao tp hcm lại sống mãi trong đó? Ông ấy tất cả thật sự mong mỏi bất tử kiểu do đó không? Kiểu tín đồ gì lại luôn luôn tự khen? Kiểu tín đồ gì hy vọng tồn tại mãi trong quả đât của tín đồ khác?

Không ai suy nghĩ về nó cùng đặt câu hỏi – ít nhất là một trong những cách công khai.

Nếu thay những biểu ngữ vô nghĩa trên bởi câu “Tôi sợ và vày vậy hoàn toàn tuân phục mà không dám chất vấn gì”, như Havel phân tích, nó đang có ý nghĩa sâu sắc và phản ánh đúng thực tế hơn nhiều.

Nhưng cụ thể sẽ không ai làm vậy. Một trong những phần là nó khiến phiên bản thân tín đồ đó thấy xấu hổ. Quan trọng đặc biệt hơn, nó xé vứt ảo ảnh hài hòa giả tạo, vốn có tác dụng liên kết cả buôn bản hội bên dưới một lý tưởng to đùng chung.

Để tiếp tục yên ổn lâu dài trong buôn bản hội hợp lý đó, phần lớn người gật đầu đồng ý thỏa hiệp với tiếng nói dối, tốt “ảo hình ảnh về một danh tính, phẩm giá cùng đạo đức chung”, từ kia trở thành một trong những phần của nó.

*
*
Pano tuyên truyền trước cửa trụ sở tập đoàn Bưu thiết yếu Việt Nam, tháng 5/2020. Ảnh: tp hà nội Mới.

***

Václav Havel điện thoại tư vấn xã hội cùng sản của những nước Đông Âu vào thời hậu ráng Chiến II là một trong những thể chế “hậu toàn trị” (post-totalitarian system).

Ông ao ước phân biệt nó với các chế độ độc tài truyền thống cuội nguồn xưa ni (classical dictatorship). Theo Havel, trong làng mạc hội hậu toàn trị, không tồn tại ranh giới giữa những đảng phái, nhóm quyền lực tối cao lẫn kẻ thống trị thống trị/ bị trị.

Thay vào đó, với việc kiểm soát trọn vẹn xã hội, kinh tế tài chính và thiết yếu trị, thể chế này thành công xuất sắc trong bài toán biến mỗi cá thể thành một trong những phần của nó. Mỗi cá nhân vừa là nạn nhân bị trấn áp, vừa là nguyên tắc đi trấn áp lại fan khác.

Lằn ranh độc nhất vô nhị tồn tại là ở phía bên trong mỗi người: một mặt là nhu yếu sống thật, một mặt là hệ thống đè bẹp hoàn toàn phiên bản năng đó.

Ở đầy đủ thể chế xưa nay, lực lượng trái lập (opposition force) là tập phù hợp các cá nhân cạnh tranh quyền lực tối cao chính trị với nhóm nuốm quyền. Trong thôn hội hậu toàn trị, lực lượng đối lập là bất kỳ ai dám sống thật với bạn dạng năng, tìm hiểu thế giới theo cách riêng của mình, và không đồng ý mọi khuôn mẫu mã áp đặt.

Xã hội hậu toàn trị là chỗ duy độc nhất vô nhị tồn tại những người dân bất đồng chính kiến (dissident). Bọn họ bị xem là lực lượng đối lập, mặc dù phần lớn những fan này không mong muốn tranh giành quyền lực chính trị gì.

Havel cũng đưa ra vấn đề về cách gọi “dissident” và việc tập trung không ít vào các nhân vật bất đồng chính con kiến nổi tiếng. Nó khiến cho người ta nghĩ rằng đây là một nhóm riêng biệt, có đk đặc biệt, thậm chí là còn hoàn toàn có thể bị coi là một nghề.

Xem thêm: Điện Thoại Samsung Galaxy On7 16Gb, Điện Thoại Samsung Galaxy On7

Trên thực tế, “bất đồng bao gồm kiến” chỉ là một cái nhãn được tự động chụp lên đông đảo ai, một cách tự nhiên và thoải mái và ngẫu nhiên, làm đa số gì mình muốn. Nó là 1 trong thái độ, một sàng lọc sống. Ngẫu nhiên người nào, chỉ việc sống thật với chủ yếu mình, cũng đều sẽ vươn lên là “nhà bất đồng chính kiến” trong thể chế hậu toàn trị.

Trong thôn hội, luôn có sản phẩm triệu những người dân bất đồng bao gồm kiến vô hình, vô danh, tuy thế những việc họ làm cho thì không thể vô nghĩa.

Tung hê phần lớn nhà bất đồng nổi tiếng là 1 trong việc ngu và nguy nan cũng ngang cùng với chuyện chê trách còn chỉ trích những người dân bất đồng vô danh.

Những bạn vô danh thiết lập thứ quyền lực tối thượng và chết người so với thể chế toàn trị: họ sống thật.

Đó hoàn toàn có thể là thầy gia sư dạy con nít những con kiến thức không tồn tại trong sách. Đó có thể là nhạc sĩ sáng sủa tác bài xích hát theo như đúng ước ước ao cho dù không có ai chia sẻ. Đó hoàn toàn có thể là công ty văn viết ra tác phẩm theo ý thích dù không ai phát hành. Hoặc đó có thể là một công nhân đựng công tìm xem sách “ngoài luồng” mặc dầu bị tổ chức chính quyền cấm cản. Tuyệt chỉ đơn giản và dễ dàng là một người tận mắt chứng kiến hành vi giảo quyệt và thông báo kể lại sự thật mặc kệ việc bị doạ dọa.

Họ là những người muốn sống theo đúng lương chổ chính giữa của mình, và bị bao gồm quyền xem là kẻ thù bởi vì dám có tác dụng điều đó.

Trong một xóm hội kìm hãm mọi thứ, chỉ nội việc những người dân như vậy tồn tại, như lời của Havel, đã là một điều cực hiếm và có chân thành và ý nghĩa hết sức quan trọng.

*
*

***

Havel thiếu tín nhiệm rằng một lực lượng đối lập truyền thống cuội nguồn như trong các thể chế khác, đối đầu giành quyền lực với đội độc tài nỗ lực quyền, là đủ nhằm dẫn mang đến một sự chuyển đổi thực chất.

Nếu chỉ là một sự nắm máu lãnh đạo, nhưng mà ông cửa hàng như việc trình làng một mẫu xe hơi khác, buôn bản hội sẽ vẫn quay lại guồng xoay như cũ: mọi người vừa là nàn nhân vừa là pháp luật để gia hạn một hệ thống giả tạo.

Mọi vậy đổi, theo ông, đông đảo phải xuất phát điểm từ từng cá nhân. Khi càng đa số người sống thật, làng mạc hội sẽ xuất hiện thêm một cuộc sống độc lập lẻ tẻ so với thiết chế (independent life of society), và từ đó sẽ tạo nên ra một cấu tạo hay nền văn hóa truyền thống tồn tại tuy nhiên song (parallel structure/ culture).

Trong một hình ảnh so sánh có lẽ không hợp thời điểm hiện tại lắm, Havel gọi sống thật là một trong “con virus” có tác dụng lây lan và đánh gục toàn cục hệ thống giả tạo ra của cơ chế hậu toàn trị.

Nhà nuốm quyền có lẽ hiểu rõ điều đó, buộc phải họ luôn luôn trấn áp mạnh mẽ tay tất cả những ai có chủ ý bất đồng/ sống thật.

Không khó khăn hiểu bởi sao đầy đủ nhà nước độc tài luôn đàn áp thẳng tay các nhân vật sự không tương đồng chính kiến, cho dù đó chỉ là phụ nữ, tín đồ già, hồ hết trí thức trói con kê không chặt, tay ko tấc sắt, hoàn toàn không có vũ khí lẫn mối cung cấp lực có thể trực tiếp đe dọa ngai vàng của họ.

Nỗi sợ của chính quyền chỉ càng chứng tỏ thể chế này cực kì yếu đuối và hoàn toàn rất có thể bị “virus sống thật” đánh sập.

Nuôi dưỡng văn hóa sống thật, cùng với Havel, là cách rất tốt và độc nhất để tạo thành một làng hội mới, thay do nuôi hy vọng vào một nuốm lực phía bên ngoài giúp sức hay mong chờ kích đụng một cuộc cách mạng bạo lực.

Thể chế độc tài hậu toàn trị được sản xuất trên gần như bệ đỡ dối trá, nói cả trong những văn bạn dạng pháp khí cụ với những con chữ văn minh và đầy sáng sủa. Càng đề xuất va chạm với sự thật, mọi bệ đỡ này càng lung lay. Càng không ít người dân sống thật, gốc rễ của hệ thống này càng cấp tốc bị bật.

Tiến trình của kế hoạch sử cho biết thêm niềm tin của Václav Havel là bao gồm cơ sở. Tiệp tự khắc không chỉ thay đổi thành công thanh lịch thể chế dân công ty trong một cuộc biện pháp mạng Nhung hòa bình không giờ súng, mà hơn nữa tiếp tục, bên dưới hình hài của cùng hòa Séc <3> và phần nào sẽ là Slovakia <4>, lột xác thành những xã hội dân chủ văn minh ngày nay.

Havel viết làng mạc luận này vào thời điểm cuối năm 1978, đúng 10 năm sau sự kiện ngày xuân Prague – giai đoạn ngắn ngủi Tiệp Khắc thực hiện cải tổ dân chủ để rồi bị khối Warsaw do Liên Xô đi đầu đưa quân nhóm vào dập tắt. <5> rộng 10 năm sau, toàn bộ khối làng hội công ty nghĩa sụp đổ. Thuộc với đa số nước Đông Âu khác, lịch sử vẻ vang Tiệp khắc sang trang mới.

Trong lúc đó, tháng Sáu năm 2021 này là kỷ niệm 10 năm dịp biểu tình trước tiên của phần lớn người nước ta yêu nước, ngăn chặn lại chủ nghĩa bá quyền của Trung Quốc.

*
*
Biểu tình chống trung quốc tại thủ đô vào tháng 7/2011. Ảnh: Reuters.

Sau 10 năm, hẳn không hề ít người đã cảm thấy thất vọng về thực trạng xã hội, trào lưu đấu tranh lẫn sau này dân chủ của khu đất nước.

“Quyền lực của rất nhiều người vô danh” là một trong liều thuốc tĩnh tâm tuyệt đối vào dịp này, và những lúc khác, cho người Việt phái nam vẫn ý muốn đóng góp một trong những phần công mức độ nào đó để kiến thiết một tương lai không giống biệt.

Khi hiểu quyển sách lần trước tiên qua bạn dạng dịch giờ đồng hồ Anh, tôi đã hơn chục lần gật gù và thầm mong muốn ai đó sẽ chuyển ngữ lịch sự tiếng Việt.

Hơn cả mong đợi, tôi tìm thấy cuốn sách tiếng Việt, với tiêu đề “Quyền lực của kẻ không quyền lực”, bởi vì Nhà xuất bạn dạng Giấy Vụn phân phát hành vào khoảng thời gian 2013.

Cuốn sách ngoài bài xã luận như title còn reviews các bài viết khác của Václav Havel. Phụ trách nội dung là dịch trả Phạm Nguyên Trường cùng Nhóm Văn Lang.

Nếu bạn có nhu cầu biết nhìn thấy được rõ chân dung về đất nước mình sẽ sống, qua lăng kính của một làng hội đã từng trải qua đông đảo thứ tương tự, cuốn sách này chính là thứ các bạn cần.

Bạn rất có thể click vào chỗ này để đọc phiên bản tiếng Việt online. <6>

Bài viết phía trong mục Đọc sách thuộc Đoan Trang, đăng vào tối thứ bố hàng tuần. Bài cộng tác xin gửi cho công ty chúng tôi tại đây.

Xem thêm: Digital Literacy 5 - Oakland Teen Akintunde Ahmad Has 5

Ban biên tập Luật Khoa tạp chí, bao hàm Đoan Trang, rất mong chờ bài viết của bạn.