TƯỢNG BINH ĐẠI VIỆT

  -  

Tượng binh Tây đánh đã có một vai trò cực kỳ to mập mà trước đó trước đó chưa từng có và về sau thì cũng không thể tất cả được.

Bạn đang xem: Tượng binh đại việt

*

Trong lịch sử dân tộc chống ngoại xâm hàng ngàn năm của dân tộc bản địa Việt Nam, chẳng thể không nhắc đến vị hero Quang Trung-Nguyễn Huệ. Quân đội Tây Sơn vị ông thống lĩnh sẽ làm kinh khủng bao quân địch bởi sự thần tốc, bất ngờ, sức khỏe như bão táp. Trong đội quân này, lực lượng tượng binh (voi chiến) giữ một vai trò quan liêu trọng. Binh chủng quan trọng đặc biệt này đã góp công đầu cho nhiều thắng lợi mà đỉnh cao là lần đại phá 19 vạn quân Thanh xâm lược vào mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789). Tượng binh Tây Sơn tất cả một sự trở nên tân tiến vượt bậc về nhiều so với các đội voi chiến trước đó.

Thời kỳ đầu khởi nghĩa, trong đội quân áo vải vóc cờ đào chỉ có một số lượng khôn cùng hạn chế những thớt voi do những thủ lĩnh miền núi mang về. Sau đó, nhờ lành mạnh và tích cực săn tìm, huấn luyện voi rừng mà lại đội voi lên được vài ba chục con. Như Tập san sử địa số 13 (TSSĐ_13) bao gồm ghi: “Voi có không ít ở cao nguyên trung bộ Trung Phần. Tây Sơn cũng như Nguyễn Huệ ở sát đất bao gồm voi, nên việc lập tượng binh rất dễ dàng dàng. Cùng rất sự cải cách và phát triển của nghĩa binh qua những trận đánh, Tây tô thu được thêm nhiều voi chiến từ những nhà Nguyễn, Trịnh, vốn đều có khá nhiều thớt voi. Thời Trịnh Nguyễn phân ranh, Chúa Nguyễn không ngừng mở rộng bờ cõi về phía nam, gồm các vùng Cao Nguyên, cho nên việc kiếm voi rất giản đơn dàng. Vì thế, chúa Nguyễn dịp nào cũng có sẵn hàng nghìn voi trận như giáo sĩ Delacourt bao gồm nói ít nhất là 400 voi trận”.

Còn theo A.de Rhodes trong lịch sử hào hùng các vương quốc Đàng kế bên thì chúa Trịnh từng tiến công chúa Nguyễn bằng một nhóm quân bao gồm 300 cỗ voi kéo súng. Theo Thánh Vũ ký của Ngụy Nguyên (nhà tư tưởng Trung Quốc), sau khoản thời gian diệt Trịnh, giải hòa Thăng Long, quân Tây Sơn mang đến Phú Xuân cục bộ số voi chiến thu được, chỉ giữ lại ở Bắc Hà 50 thớt voi. Cho đến nay, không thể xác định đúng mực số lượng voi chiến vào quân nhóm Tây Sơn, nhưng cứ theo số voi săn phun và thu được của hai bên Trịnh, Nguyễn thì số lượng này chắc chắn phải là vài trăm.

Đặt trong không khí và thời hạn bấy giờ, lực lượng tượng binh đem đến ưu thay cực lớn. Voi đã có được thuần hóa là loài vốn tính nhân hậu lành, thân thiết với nhỏ người, tuy thế khi vẫn xung trận thì bọn chúng trở đề nghị hung tợn, là quái thú trên mặt trận với sức mạnh vô song. Voi hoàn toàn có thể phá hủy, xóa sổ các chướng ngại vật vật, thậm chí là là công sự thành lũy, mở đường cho bộ binh bởi cơ bắp với sức nặng nề của chúng. Khi đánh gần kề lá cà, voi cần sử dụng vòi, chân, ngà nhằm quăng quật, dày xéo, đâm húc quân địch, có tác dụng tan nát đội hình của đối phương. Khiên, giáp có thể cản trở được gươm giáo chứ chẳng thể cản nổi sức mạnh của tượng binh. Phiên bản thân lớp da dày của voi lại như 1 lớp gần cạnh hộ thân cho chúng. Giờ rống của bọn voi cũng là thứ vũ trang uy hiếp niềm tin quân giặc, đặc biệt là khiến team kỵ binh hết vía vì ngựa chiến vốn cực kỳ sợ voi.

Như vậy, với sự xuất hiện của pháo tượng, hỏa công tượng, đội voi chiến càng có thêm sức mạnh đột kích gớm ghê với hỏa lực mạnh.

Ngoài chiến đấu, voi cũng chính là phương tiện vận tải vũ khí, lính tráng và lương thảo. Theo A.de Rhodes thì những con voi lớn của chúa Trịnh có thể chở cho tới 6 người, ngoài quản tượng. Còn theo đậy Biên Tạp Lục của Lê Quý Đôn thì những voi mà bạn miền núi dùng làm cõng hàng, từng con rất có thể trở được 30 ngánh gạo, từng ngánh chừng trăng tròn bát.

Tuy nhiên, TSSĐ_13 tất cả nhận xét: sử dụng voi trận vô cùng lợi nhưng cũng khá hại. Vì còn nếu không khéo, chính voi ấy lại giết quân mình dễ dàng dàng, làm quân mình đại bại trận mau hơn. Như trận đánh úp Bích Kê, quân Tây sơn la hét, gây tiếng động làm cho voi quân chúa Nguyễn có tới rộng 40 nhỏ sợ hãi, chạy tán loạn, đấm đá lên đấu sĩ Chúa Nguyễn gây thương vong nhiều hơn thế là quân Tây Sơn.

Ngoài giờ đồng hồ động, voi còn các thứ đặc biệt sợ lửa, mà phần lớn thứ ấy là vấn đề không thể tránh ngoài trong chiến trận. Còn buộc phải tính đến sự kết hợp, phối kết hợp giữa tượng binh cùng với kỵ binh và cỗ binh…

Các lãnh tụ Tây Sơn chắc chắn là biết rõ những khó khăn này hơn ai hết. Bởi vậy, đã đặc trưng dồn trọng điểm sức xây dựng lực lượng tượng binh thiện chiến xuất sắc. Theo Tạp chí lịch sử vẻ vang Quân Sự số mon 8/2012(TCLSQS_8/12): sau khoản thời gian lên ngôi, Nguyễn Nhạc đã triển khai chỉnh đốn lực lượng tượng binh, chính sách rõ ngạch voi, số đội và các quy định về quản ngại lý, chăm sóc, đào tạo và giảng dạy voi. Theo đó, tượng binh được phiên chế thành các đội, từng đội bao gồm từ 30-40 con. Đội voi nghỉ ngơi mỗi tỉnh gồm tầu (chuồng) riêng, được các quản tượng trông nom, tập luyện. Hằng năm, trong những đợt tập trận lớn, những đội voi thường xuyên được lấy ra diễn tập cùng những lực lượng khác.

Theo trận pháp, voi trận được đào tạo để phá cha bức lũy, trên những mặt lũy có đặt bù quan sát rơm chũm gậy mang làm đấu sĩ đối phương. Dưới chân mỗi lũy gồm quân lính đứng nấp sinh hoạt nơi bình an rồi cần sử dụng súng, gậy gộc, hỏa pháo, chiên trống thị uy tạo cho voi quen thuộc chiến trận. Xen giữa cha bức lũy là các lớp rào bằng tre, gỗ. Lúc một chiến lũy bị voi xông phá, quân sỹ lại hạ thấp nấp sinh hoạt chiến lũy sau. Trên sống lưng voi chiến đều phải sở hữu quản tượng tinh chỉnh và điều khiển cùng vài quân nhân cầm binh khí để tấn công đối phương, phía sau còn có người ráng gậy để thúc voi tiến lên cùng ngăn quán triệt lùi lại. Khi cả tía chiến lũy những bị phá, quản ngại tượng lùa voi trở về chỗ cũ cùng lập lại một trận trả khác. Cứ như vậy, quy trình luyện tập phải triển khai đủ bố lần ngay thức thì rồi mới dùng hiệu lệnh cho voi nghỉ. Hình hình ảnh của nhiều lãnh đạo Tây sơn thường lắp với voi như Bùi Thị Xuân, Đặn Tiến Đông, Đặng Xuân Bảo.. Phiên bản thân Nguyễn Huệ cũng vậy.

Sách TSSĐ_13 bao gồm ghi: “Nguyễn Huệ ít khi dùng ngựa mà luôn luôn cỡi voi, lúc chuyển đám ma vua Lê Hiển Tông cũng cỡi voi, lúc chú ý binh rồi đến lúc ra trận cũng vậy. Nhưng mà không phải nơi nào cũng dùng được voi. Phần lớn Nguyễn Huệ chỉ thực hiện voi trận ở chiến trường miền Trung cùng Bắc, còn miền nam bộ thì không. Sử sách không thấy nói về việc với voi vào tiến công Gia Định. Chắc rằng vì đông đảo lần có quân vào tiến công Gia Định, Nguyễn Huệ điều đi bằng đường biển, ko tiện mang theo voi, 1 phần vì voi trận chỉ phù hợp với mặt trận miền nhiều rừng núi, chứ không phù hợp với miền những đồng lầy như ở miền Nam.

Thực vậy, dụng voi chiến chỉ thích hợp để đối đầu và cạnh tranh với những đạo quân lớn, ở mặt trận miền rừng núi, rộng nữa, khung người voi tuy to lớn lớn béo bệu nhưng siêu nhạy cùng với sự biến hóa khí hậu, chúng có thể bị ốm, thậm chí còn là chết. Còn sự việc cơ động trê tuyến phố thủy cho lực lượng tượng binh, thực chất đã được bộ chỉ đạo quân Tây sơn giải quyết. Nếu yêu cầu thiết, voi chiến chuẩn bị sẵn sàng được vận chuyển bởi những chiến hạm lớn tưởng Định Quốc. Điều này sẽ từng khiến quân bên Nguyễn khiếp vía kinh hồn trong trận Đông Tuyên. Đến khi đánh quân Thanh xâm lược, quang đãng Trung lại một lần tiếp nữa dùng giải pháp này nhằm kịp tập kết tượng binh sinh sống Tam Điệp. Vấn đề tương binh hành quân bằng chiến hạm là một trong những điểm new trong cách thức hành quân võ thuật của quân đội nhà Tây Sơn.

Trong những trận đánh, quân Tây sơn thường thực hiện đội voi chiến đứng vị trí số 1 đánh mở đường cho quân lính tiến lên. đông đảo lợi khí như hỏa hổ, đại bác bỏ với voi phát triển thành tượng binh thành lực lượng lượng xung kích lợi sợ nhất, rồi tượng binh cùng với kỵ binh, bộ binh… một loạt các sự kết hợp tuyệt đối hoàn hảo ở nhiều mức độ khác nhau lấy voi chiến có tác dụng trung trọng điểm mang lại hiệu quả cao cho quân Tây đánh trong chiến đấu.

Khi Nguyễn Huệ mang quân đánh thành Phú Xuân, nghe tin gồm đội tượng binh Tây tô tiên phong, tướng sĩ Đàng Ngoài đang nắm giữ ở đồn các Doanh và Đồng Hới đều run sợ bỏ chạy. Chỉ trong mấy ngày, toàn thể đất Thuận Hóa đã về mình quân Tây Sơn.

Xem thêm: Xem Phim Arang Sử Đạo Truyện, Tập 1 Vietsub + Thuyết Minh Full Hd

Theo Tạp chí lịch sử dân tộc Quân sự số ra 8/12: “Trong 5 đạo quân Tây sơn từ phòng tuyến Tam Điệp-Biện tô tiến công quân Thanh đầu xuân Kỷ Dậu 1789 thì bao gồm tới 3 đạo quân sử dụng kết hợp tượng binh với kỵ binh, trên mỗi hướng tấn công đều phải có hàng trăm voi chiến tham gia”.

Tên cáo già Tôn Sĩ Nghị khi được Càn Long phong chức Chinh Man Đại tướng tá Quân (Man trong phái nam Man, ý chỉ dân phương nam tàn tệ chưa khai hóa) đã và đang lường đến uy lực từ rất nhiều vũ khí quan trọng của quân Tây sơn nên trước khi dẫn rộng 29 vạn quân lính và dân phu ồ ạt tiến vào nước nam (chưa nói 2 vạn quân “cần vương” của bù quan sát Lê Chiêu Thống), hắn đã ra một quân khí cụ 8 điều, chỉ thị cho toàn bộ nghiêm cẩn tuân theo. Vào 8 điều quân luật, gồm hai điều 4 cùng 5 dành riêng để nhắc biện pháp đối phó với voi chiến với hỏa hổ.

Trích điều 4 theo Hoàng Lê tuyệt nhất Thống Chí của Ngô Gia Văn Phái: người Nam đánh trận, hay cần sử dụng sức voi. Voi chưa phải là vật nội địa từng tập quen, yêu cầu hễ gặp phải, trước tiên đế ta thế nào thì cũng tránh chạy. Chần chừ rằng, sức voi mặc dù khoẻ, chung quy cũng là thân huyết thịt, cấp thiết đương được cùng với súng ống của ta. Nếu thấy voi ra trận, xa thì bắn súng, sát thì cần sử dụng cung cùng lao, khiến cho nó bị nhức mà chạy trở lại, giầy xéo lẫn nhau, quân ta nhân thời cơ ấy nhưng tiến lên chém giết, thế nào thì cũng thắng trận, không thể nghi ngờ gì nữa. Rất cần phải chỉ bảo cho nhau cùng được biết.

Tuy vẫn đặc biệt để ý cho đấu sĩ phương bí quyết chống lại tượng binh Tây Sơn tuy vậy Tôn Sĩ nghĩ về vẫn cần thiết ngờ được rằng bọn voi chiến của nhà vua Quang Trung sẽ quá đỗi dạn dày chinh chiến. Chúng không còn là voi thông thường nữa mà đầy đủ là những binh lực trải được khổ luyện khiếp gớm với từng trải qua không ít lần thư hùng nơi lửa đạn.

Trong trận đấu Thăng Long trước tiên từ tối 4 rạng ngày 5 đầu năm Kỷ Dậu, đạo tượng binh và kỵ binh bởi vì Đô đốc Long (Đặng Tiến Đông) chỉ huy, tấn công như vũ bão vào đồn Khương Thượng, khiến cho tên thái thú Điền Châu ở đây là Sầm Nghi Đống buộc phải thắt cổ từ tử.

Được đà chiến thắng, sáng mùng5, Nguyễn Huệ đích thân dẫn quân tiến công đồn Ngọc Hồi. Đây là nơi tập trung binh hùng tướng mạnh mẽ của quân xâm lược, có hệ thống phòng thủ kiên cố. Để ứng phó tượng binh Tây Sơn, quân thanh triệt để sử dụng những loại hóa học dẫn lửa nhằm cản đường.

Theo Minh Đô Sử, tướng mạo giặc hẹn Thế hanh khô có trấn an quân sĩ: dạy dỗ voi đánh trận là lối cũ của bạn Nam man. Mưu mẹo phòng chế, Úy bao phủ (tức Tôn Sĩ Nghị) đã gồm công văn nói rõ rồi.

Trận công đồn Ngọc Hồi được cả sử trung quốc là Thanh Thực Lục và sử Việt là Khâm Định Việt Sử Thông Giám cưng cửng Mục (KĐVSTGCM) ghi chép cụ thể và trùng khớp.

Xin trích đoạn trong KĐVSTGCM: Hồi trống canh năm sớm ngày sau (mồng 5 tháng giêng), Văn Huệ xắn ống tay áo đứng dậy, đốc thúc bản bộ lùa quân nườm nượp tiến lên. Chính Văn Huệ tự mình đốc chiến, cho hơn trăm voi khỏe đi trước. Tờ mờ sáng sủa quân Thanh lùa toán quân kỵ tinh nhuệ nhất ồ ạt tiến. Hốt nhiên thấy bè lũ voi, ngựa chiến quân Thanh rất nhiều sợ hãi, hí lên, tế chạy, lồng lộn quay về, giày đạp lẫn nhau. Quân Thanh trong cơn vội rút, không cứu giúp nhau được, ai nấy rút trong lũy để nuốm thủ. Tứ mặt đồn lũy quân Thanh những cắm chông sắt, súng cùng tên bắn ra như mưa. Quân Tây tô dùng gần như bó rơm to lớn để đậy đỡ cơ mà lăn xả vào, rồi quân lính giỏi nhất tiến theo sau. Kẻ trước ngã, tín đồ sau nối, thảy phần nhiều trổ sức liều bị tiêu diệt mà chiến đấu. Các lũy quân Thanh đồng thời tan vỡ và quân Thanh đều chạy.

Tàn quân đơn vị Thanh chạy tới quanh vùng Đầm Mực, Quỳnh Đô tuy thế khốn khổ cho việc đó là chỗ đây Đô đốc Bảo đã bày trận chờ sẵn. HLNTC tất cả chép: quân Thanh mất hết vía vía, gấp trốn xuống Đầm Mực làng Quỳnh Đô. Quân Tây tô lùa voi cho giầy đạp, bị tiêu diệt đến hàng chục ngàn người.

Tôn Sĩ Nghị khi nghe tin đại quân thua thì hại mất mật, ko kịp khoác giáp, ngựa chưa win yên, cấp theo cầu phao quá qua sông mẫu (sông Hồng) vứt chạy về phía Bắc.

Voi chiến vốn được ông cha ta sử dụng từ vô cùng lâu, đính thêm với những trận chiến chống ngoại xâm của bao vị anh hùng như nhì Bà Trưng, Lý hay Kiệt, è cổ Hưng Đạo…Nhưng hoàn toàn có thể khẳng định, yêu cầu tới thời quân team Tây Sơn-Nguyễn Huệ thì vấn đề dụng tượng binh new đạt cho đỉnh cao. Được thi công như một binh chủng đặc trưng với số lượng lớn, tổ chức quản lý chính quy, đào tạo chiến đấu bài xích bản, được trang bị các lợi khí nguy hiểm, bao gồm sự kết hợp nghiêm ngặt với những binh chủng khác. Đây là lực lượng xung kích xuất sắc, sức mạnh chiến đấu kinh gớm, đóng góp công nguồn vào nhiều thắng lợi vang dội quân team Tây sơn mà đỉnh cao là cuộc đại phá quân xâm chiếm Mãn Thanh.

Xem thêm: Xem Tướng Bàn Chân Đẹp Trong Suốt Mùa Hè, 7 Bí Mật Để Sở Hữu Bàn Chân Đẹp

Tượng binh Tây đánh thời này đã gồm một vai trò rất là to phệ mà trước đó trước đó chưa từng có và sau này thì cũng không thể có được.